‘Maar jij mag van je geloof toch geen cafeïne drinken?’ vraagt mijn dochter Selina verbaasd als ze mij in de Rotterdamse Markthal een sateetje ziet eten, vergezeld van een blikje Coca Cola. Coca Cola Zero, dat dan weer wel, maar inderdaad: wel een een blikje cola waar “gewoon” cafeïne in zit.
Hoe zit dat nou precies? Mormonen drinken toch geen cafeïne? Of drinken ze alleen maar geen koffie, en heeft dat niets met cafeïne te maken? Kortom: hoe zit het nou precies met dat woord van wijsheid waarin bepaalde gezondheidsvoorschriften staan? En hoe bevalt dat woord van wijsheid mij als kersverse Mormoon, bijna acht maanden nadat ik heb beloofd me daaraan te houden?
Wat is het woord van wijsheid precies? Het woord van wijsheid is te vinden in sectie 89 van Leer en Verbonden, een set van openbaringen waarvan we geloven dat onze profeet Joseph Smith die rechtstreeks van God ontving. Leden van de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen worden daarin aangespoord om geen alcohol te drinken. Sterke drank, zo staat er geschreven, is niet voor de buik, maar voor het wassen van uw lichaam. Ook het drinken van “hete dranken” wordt afgeraden, wat gelovigen hebben geïnterpreteerd als: geen koffie en geen thee, behalve als het kruidenthee betreft. Leden van de Kerk worden verder aangespoord om geen tabak en drugs te gebruiken, en geen misbruik te maken van medicijnen. Maar het gaat nog verder. In het woord van wijsheid staat ook dat we “spaarzaam” vlees mogen eten, en fruit en groenten “met beleid”. Verder geloven we dat we niet alleen door het eten van gezonde voeding goed voor ons lichaam moeten zorgen, maar ook door aan lichaamsbeweging te doen en voldoende te slapen. Kortom: het woord van wijsheid is meer dan een afvinklijstje. Wij geloven dat ons lichaam een tempel is en het woord van wijsheid een geschenk van God. God houdt van zijn kinderen en wil dat ze gezond en gelukkig zijn.
Sommigen beschouwen het woord van wijsheid tevens als een test op gehoorzaamheid. Zijn wij bereid om bepaalde zaken op te geven als uiting van geloof?
Voordat ik besloot mij te laten lopen, heb ik beloofd het woord van wijsheid in acht te nemen. Viel mij dat zwaar en hoe bevalt dat woord van wijsheid mij nu, bijna acht maanden later?
Laat ik beginnen met het makkelijkste gedeelte. Voordat ik mij liet dopen rookte ik niet en gebruikte ik geen drugs, dus die onderdelen van het woord van wijsheid kostten mij geen moeite. Check. Ik sliep voldoende en deed regelmatig aan lichaamsbeweging. Check, check. Ik at misschien iets meer vlees dan goed voor me was, maar fruit en groenten heb ik altijd “met beleid” tot mij genomen (wat dat ook moge inhouden). Check. Tot zover geen probleem dus.
Maar dan. Laat ik er niet omheen draaien: ik hield van een goed glas rode wijn. Niet elke dag, maar toch zeker wel een paar in de week. Lekker eten? Wijntje erbij. Kaas en worst voor de televisie? U raadt het al. Ik had zelfs een eigen wijnklimaatkast. Ik vond wijn niet alleen lekker, ik was er ook nog eens van overtuigd dat het goed voor me was. Daarbij baseerde ik me op het boek “Hoe word je 100?” van de bekende gezondheidsgoeroe William Cortvriendt. In het hoofdstuk over alcohol schrijft hij: ‘Een gematigd gebruik van twee tot drie glazen alcoholhoudende drank per dag voor mannen kan hartaanvallen helpen te voorkomen.’ Kijk, dat vond ik nog eens fijn om te lezen.
Het stoppen met het drinken van alcohol viel me bij tijd en wijle dan ook zwaar. Gelukkig heb ik nooit zó veel gedronken dat ik afkickverschijnselen kreeg, maar ik moet eerlijk toegeven: soms mis ik mijn wijntje, vooral bij lekker eten. Toch heb ik er geen spijt van dat ik met drinken ben gestopt. En de gezondheidsclaim van Cortvriendt dan? Ik vind die vraag lastig te beantwoorden. Ik pretendeer niet het beter te weten dan Cortvriendt, maar ik weet wél dat er in onze maatschappij veel meer gedronken wordt dan goed voor ons is. Er is veel alcoholmisbruik, waardoor de (wellicht) positieve effecten van alcohol zwaar worden overschaduwd door de negatieve. Denk aan de vele doden in het verkeer, denk aan de schade die alcoholisten toebrengen aan zichzelf en hun omgeving, denk aan de duizenden jongeren die ieder jaar met een alcoholvergiftiging in het ziekenhuis belanden als gevolg van het zogenaamde comazuipen. We blikken vaak vol ongeloof terug op de ongelooflijke hoeveelheden tabak die er in de jaren zestig en zeventig werden verstouwd, maar ik geloof dat mensen over een jaar of dertig met evenveel ongeloof terugblikken op de hoeveelheid alcohol die wij nú naar binnen werken. Dus ja, ik geloof dat het woord van wijsheid zijn naam op dit vlak écht eer aandoet. En ik heb ervaren dat een alcoholvrij biertje op zijn tijd (Radler 0%!) best lekker is.
Koffie vind ik een lastiger verhaal. Je kunt moeilijk beweren dat onze maatschappij veel schade ondervindt door het misbruik van koffie. Over koffie zegt Cortvriendt: ‘Het drinken van koffie houdt verband met een afname van het risico op een hartaanval, beroerte, diabetes en infecties en houdt bovendien verband met een lager overlijdensrisico.’ En over thee: ‘Onderzoeken laten zien dat het dagelijks drinken van groene thee kan leiden tot een vermindering van het risico op prostaatkanker en beroertes. Mogelijk dat zwarte thee een klein bloeddrukverlagend effect heeft. Er zijn van het drinken van thee geen schadelijke effecten bekend.’
Een lastig verhaal dus. Ik weet het eigenlijk niet zo goed, met die gezondheidsrisico’s van koffie en thee. Maar wat ik wél weet, is dat ik meer koffie dronk dan goed voor me was. Dat bleek bijvoorbeeld uit het feit dat ik in het weekend, als ik later opstond en ook later koffie dronk dan ik door de week gewend was te doen, lichte hoofdpijn kreeg. Ook trilden mijn handen licht. Pure afkickverschijnselen. Ik was dus wel degelijk verslaafd en ik ben van mening dat elke verslaving, hoe “onschuldig” ook, slecht voor je is. Sinds ik gestopt ben met het drinken van cafeïnehoudende koffie, drink ik koffie zonder cafeïne (decafé). Die vind ik net zo lekker als gewone koffie (ik daag iedereen uit om geblinddoekt te proberen het verschil te ervaren), maar ik mis de “craving” die elke koffiejunkie heeft en dat voelt goed. Overigens zijn er genoeg leden van de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der laatste Dagen die vinden dat het woord van wijsheid ook het drinken van decafé verbiedt, maar ik behoor niet tot die stroming. Ik probeer cafeïne te vermijden, maar als ze bijvoorbeeld geen cola zonder cafeïne hebben (zoals in de Markthal) ben ik ook weer niet zo recht in de leer dat ik helemaal geen cola drink. Sommige mensen zullen mij daarom misschien te losjes vinden. Alcohol en tabak zijn voor mij een no-go, maar cafeïne vind ik een grijs gebied.
Ik heb begrepen dat het officiële standpunt van de Kerk lange tijd was dat cola een “verloochening van de geest” was, maar in 2012 werd gesteld dat het gebruik van cafeïne niet langer verboden was. Onze Kerk heeft eigen verantwoordelijkheid en de menselijke keuzevrijheid hoog in het vaandel staan, dus ik vind in de eerste plaats dat mensen vooral zelf hun eigen afweging moeten maken.
Daarnaast vind ik dat je nooit mag vergeten dat het woord van wijsheid is geschreven in 1833, voor mensen uit Amerika. Ook voor ons natuurlijk, maar in de eerste plaats voor de mensen uit de omgeving van Joseph Smith. Ik ben van mening dat je religieuze teksten niet mag en kunt loskoppelen van de tijd waarin ze zijn geschreven. Uiteraard kun je wel altijd een vertaalslag maken naar andere omstandigheden. Met andere woorden: context is heel belangrijk. En wij weten nu eenmaal niet wat er in de tijd van Joseph Smith allemaal in de koffie en in de thee zat.
Wat thee betreft: de meeste leden van onze Kerk drinken geen groene of zwarte thee omdat hier theïne in zit, waar je verslaafd aan kunt raken. Muntthee, rozebottelthee, kamillethee enz. zijn dan weer wel toegestaan. Ik houd mij daar aan en dat kost mij geen enkele moeite.
Het bovenstaande mag misschien overkomen als een wirwar aan ingewikkelde regels, maar dit valt in de praktijk erg mee. Veel buitenstaanders die naar onze Kerk kijken, kijken naar de randverschijnselen (‘mormonen mogen geen koffie drinken’), maar het gaat wat mij betreft niet om de randverschijnselen, maar om de essentie. En de essentie is dat je wat je gezondheid betreft naast het woord van wijsheid gebruik moet maken van je gezonde verstand. Uit wetenschappelijk onderzoek is trouwens gebleken dat mormonen vele jaren langer leven dan gemiddeld, dus iets zullen we wel goed doen denk ik dan.
Voordat ik de laatste alinea’s van dit stukje tik, schenk ik nog een kopje koffie voor mezelf in. Zonder cafeïne uiteraard.
Op zoek naar waarheid 